Etykieta w darcie: niepisane zasady przy tarczy
Kategoria: Wissen

Etykieta w darcie to niepisane zasady zachowania przy tarczy: cisza podczas rzutu, odstęp od Oche, uczciwe liczenie i uścisk dłoni na początku i na końcu każdego meczu. Nigdzie nie jest zapisana w regulaminie, ale decyduje o tym, czy uchodzisz za szanowanego sportowca, czy za osobę, która przeszkadza.
Eckdaten
- Twórca przepisów turniejów PDC: Darts Regulation Authority (DRA)
- Początek i koniec gry: Uścisk dłoni lub żółwik
- Strefa wykluczenia: oznaczone tylko na scenie TV
- Lotki treningowe przed meczem: 6 lub 9 lotek
- Zasada DRA o odejściu od tarczy: 5.7.6 (ii)
- Znany incydent z etykietą: MŚ PDC 2006
- Kodeks honorowy przy liczeniu: Lepiej o punkt za mało
- Wyciąganie lotek: dopiero po zapisaniu wyniku
Czym jest etykieta w darcie – i dlaczego istnieje obok regulaminu
Wszystkie turnieje organizowane przez Professional Darts Corporation (PDC) rozgrywane są według przepisów Darts Regulation Authority (DRA). DRA opracowuje te przepisy, dba o dyscyplinę wewnątrz PDC i wspólnie z UK Sport odpowiada także za program antydopingowy. Obok tego spisanego regulaminu istnieje jednak drugi poziom: niepisane zasady, których przestrzegają praktycznie wszyscy gracze, choć nigdzie nie figurują jako paragraf. Były zawodnik PDC Matthew Edgar omówił te niepisane zasady w filmie na swoim kanale YouTube Edgar TV – między innymi uścisk dłoni, który gracze wymieniają ze sobą na początku i na końcu każdego meczu, a także z callerem i Scorerami. Ten uścisk nie jest obowiązkiem, ale uchodzi za wyraz szacunku. Stoi za tym idea fair play: kodeks postępowania, zgodnie z którym sportowcy powinni w rywalizacji traktować przeciwnika ponad przepisami z uznaniem i szacunkiem, szanować jego godność oraz dbać o jego nietykalność fizyczną i psychiczną. Szacunek należy się przy tym nie tylko przeciwnikowi, lecz także współgraczom, trenerom, sędziom, obsłudze obiektu i widzom.
Cisza podczas rzutu – najważniejsza zasada
Kiedy twój przeciwnik stoi przy Oche, ty milczysz. W transmisjach telewizyjnych widzisz rozbawioną publiczność, ale w lokalnej lidze pubowej czy na turniejach oczekuje się od graczy, że podczas rzutu nie będą hałasować. Całkowita cisza w dobrze wypełnionym lokalu jest nierealna – ale przynajmniej we własnym meczu obowiązuje zasada: nie rozmawiać, żadnych nagłych dźwięków, żadnych nagłych ruchów w peryferyjnym polu widzenia rzucającego. Dotyczy to także obchodzenia się z własnym sprzętem. Hałas powstaje, gdy postukujesz o siebie trzema lotkami albo pstrykasz palcami we flighty. Słychać też ostrzenie grotów ostrzałką do lotek. Naprawa pękniętego flighta albo shafta w trakcie meczu nie jest niczym niezwykłym – zrób to jednak w miarę możliwości wtedy, gdy przeciwnik nie rzuca, albo tak, żeby nic nie było słychać. Jak poważnie się to traktuje, pokazuje znany incydent z mistrzostw świata PDC 2006: w ćwierćfinale w Circus Tavern zauważono, jak Peter Manley mówi za plecami Adriana Lewisa – co skłoniło Lewisa do zejścia ze sceny. Jeśli masz ze sobą własnych kibiców, zadbaj o to, by i oni zachowywali ciszę podczas rzutów przeciwnika.
Odstęp, przejścia i tempo przy Oche
Na scenie podczas turniejów PDC wokół oche wyznaczony jest box, tak zwana strefa wykluczenia. Gracze nie mogą wchodzić do tej strefy, kiedy przy rzucie jest ich przeciwnik. W lidze albo na otwartym turnieju takiej strefy nie ma zaznaczonej na podłodze – mimo to oczekuje się, że zachowasz dystans. Praktyczny powód: niektórzy gracze przy rzucie unoszą tylną nogę, a kto stoi zbyt blisko za nimi, ryzykuje przypadkowe kopnięcie. Jako ogólną wskazówkę poradniki etykiety podają co najmniej krok odstępu od oche, czasem też około trzech metrów od rzucającego gracza; w linię wzroku rzucającego nie wchodzi się nigdy. Wyciągaj swoje darty z tarczy sprawnie. Nikt nie oczekuje sprintu do tarczy, ale nie ma co się ociągać: zwalniasz drogę, żeby twój przeciwnik mógł rzucać w odpowiednim czasie. Gracze i komentatorzy mówią o „rytmie” albo „tempie gry” – gracze chcą wejść we własny rytm, bo wtedy pokazują swoją najlepszą grę. Kto powoli idzie po swoje darty, przeszkadza przeciwnikowi i szybko uchodzi za niesportowego. To samo dotyczy drogi do oche: taktyki na zwłokę są niemile widziane i mogą zostać uznane za celowe opóźnianie gry. Po wyciągnięciu dartów konsekwentnie wracaj zawsze tą samą stroną. Dzięki temu linie wzroku dla kamer i przeciwników pozostają wolne. Przepisy DRA (reguła 5.7.6 ii) wymagają od gracza będącego przy rzucie, by po wyciągnięciu dartów skręcił w prawo, opuścił strefę wykluczenia tak szybko, jak to praktycznie możliwe, i niezwłocznie wrócił na pozycję poza grą. W grach pubowych i ligowych rzadko bierze się to rygorystycznie – zorientuj się jednak, zanim od tego odstąpisz.
Uczciwe liczenie: kodeks honorowy przy zapisie punktów
Bez oficjalnego Scorera gra opiera się na zaufaniu i wzajemnej kontroli. Podawaj swoje punkty głośno i wyraźnie, przy wątpliwościach pytaj, zamiast zgadywać, i pozostań uczciwy – nawet jeśli korekta jest na twoją niekorzyść. Błąd w liczeniu, który daje ci przewagę, i tak zostaje poprawiony; zwycięstwo, które powstaje tylko dzięki pomyłce, nie jest zwycięstwem. W środowisku obowiązuje nieoficjalna zasada: lepiej policzyć punkt za mało niż punkt za dużo. Nie wyciągaj dartów z tarczy, zanim wynik nie zostanie zapisany. O 1 albo 60 punktach decyduje kilka milimetrów – dopóki lotki tkwią w tarczy, punktację da się sprawdzić. Jeśli zauważysz błąd, najlepiej powiedz o tym, zanim darty opuszczą tarczę. Przy rozbieżnościach w liczeniu obowiązuje dodatkowo zasada czasu: poruszaj temat, kiedy jesteś przy rzucie, i nie przerywaj rzutu przeciwnika. Kiedy sam zapisujesz, stój spokojnie, twarzą do tarczy i poza drogą – to pokazuje szacunek dla roli Scorera i dla przebiegu gry.
Kultura rozmowy, zwycięstwo i porażka
Każda gra zaczyna się i kończy uściskiem dłoni albo żółwikiem. W telewizji widać, jak obaj gracze ściskają sobie dłonie albo stukają się pięściami po oddaniu swoich sześciu lub dziewięciu dartów treningowych; sędzia ogłasza początek słowami „Game on”, a gracze okazują sobie uznanie, zanim polecą pierwsze trzy darty. Ten sam gest powtarza się, gdy tylko padnie zwycięski Double i zostanie ogłoszony zwycięzca – jako gratulacje dla wygranego i wyrazy współczucia dla przegranego. Jeśli twój przeciwnik rzuci wysoki wynik albo ważny Checkout, doceń to. „Good darts”, „Unlucky” przy nieznacznie chybionych celach albo zwykłe skinienie głową nic nie kosztuje i buduje sportowego ducha. Tabu są natomiast krytyka gry przeciwnika, sarkazm, naśmiewanie się ze słabych rzutów i głośna samokrytyka, która rozprasza innych. Nie należą do dobrego tonu także niechciane rady w cudzych grach ani głośne komentarze do rzutów innych. Różnicę robi ton: śmiej się ze swoim przeciwnikiem, a nie z niego. Przy zwycięstwie krótka radość jest w porządku, przesadne fetowanie i przechwałki już nie – skromność to oznaka klasy. Przy porażce obowiązuje: pogratuluj od razu i szczerze, żadnych wymówek, żadnego zrzucania winy, żadnych wybuchów złości i żadnych zdemolowanych lotek. Kto po porażce szuka zaczepki, oskarża przeciwników o oszustwo albo nie potrafi uznać siły drugiej strony, jest złym przegranym – a nikt nie lubi grać przeciwko złym przegranym.
Etykieta w pubie i na widowni
W pubie dochodzą kwestie praktyczne. Tarczy nie dotyka się bez powodu: poczekaj, aż twój przeciwnik sam wyciągnie swoje lotki, i daj mu na to przestrzeń oraz spokój. Traktuj tarczę z szacunkiem i przeproś, jeśli twój grot zostawia ślady – korzysta z niej wielu graczy po tobie. Kto nie jest przy rzucie, nie stoi bezpośrednio obok pola gry, tylko z boku. Bądź punktualny na umówionych meczach albo odwołaj je w porę i płać długi bez wymówek. Gierki psychologiczne to chodzenie po cienkiej linii. Subtelne taktyki należą do gry, głośne okrzyki, syczenie czy celowe kaszlnięcia już nie. Częstym błędem początkujących jest intensywne wpatrywanie się w przeciwnika – patrz na tarczę, nie na człowieka. Kolejny: zbyt wczesne podchodzenie do oche. Poczekaj, aż twój przeciwnik naprawdę skończy, lotki zostaną wyciągnięte, a wynik zapisany. Alkohol należy w pubie do kultury, ale nie jest usprawiedliwieniem dla złego zachowania – zachowanie umiaru to część dobrej etykiety. Jako widza obowiązuje: absolutna cisza podczas rzutów, brawa dopiero po zakończonych Legach albo przy szczególnych osiągnięciach, żadnych rad ani komentarzy kierowanych do graczy i pełen szacunku dystans do strefy gry. Na turniejach dodatkowo: wycisz telefon, żadnych fleszy ani przeszkadzających nagrań i fair traktowanie obu stron. Wobec wyglądu też są oczekiwania – czysta, zadbana odzież i odpowiednie buty zamiast klapek; czy szorty albo klapki są akceptowane, zależy od miejsca rozgrywek i imprezy.
Häufige Fragen
Czy uścisk dłoni w darcie jest obowiązkowy?
Nie. Uścisk dłoni na początku i na końcu gry nie jest obowiązkiem, ale postrzega się go jako wyraz szacunku – wobec przeciwnika, a także wobec callera i zapisujących. Alternatywnie popularny jest fistbump.
Czym jest strefa wykluczenia?
Na scenie podczas turniejów PDC wokół Oche wyznaczony jest box, czyli strefa wykluczenia. Gracze nie mogą do niej wchodzić, gdy przeciwnik jest przy rzucie. W lidze i na turniejach nie jest zaznaczona na podłodze – odstęp i tak jest oczekiwany.
Kiedy mogę wyciągnąć swoje darty z tarczy?
Dopiero gdy score jest zapisany. Kilka milimetrów decyduje o 1 albo 60 punktach, dlatego punktacja pozostaje sprawdzalna, dopóki lotki tkwią w tarczy. Potem wyciągaj lotki sprawnie, żeby nie zaburzać rytmu przeciwnika.
Co robię, gdy zauważę błąd w liczeniu?
Najlepiej odezwij się, zanim lotki zostaną wyciągnięte z tarczy – a przy nieścisłościach w trakcie gry wtedy, gdy jest twoja kolej, żeby nie przerywać rzutu przeciwnika. Poprawiaj też błędy, które byłyby dla ciebie korzystne.
Którą stroną odchodzę od tarczy?
Wracaj konsekwentnie zawsze tą samą stroną, żeby linie widzenia dla kamer i przeciwnika pozostały wolne. Przepis DRA 5.7.6 (ii) wymaga, by po wyciągnięciu lotek skręcić w prawo i szybko opuścić strefę wykluczenia. W ligach pubowych zwykle nie traktuje się tego rygorystycznie.
Czy gierki psychologiczne są dozwolone?
Subtelne zagrywki psychologiczne są częścią rywalizacji. Głośne wrzaski, syczenie czy celowe kaszlnięcia podczas rzutu już nie – tak samo jak intensywne wpatrywanie się w przeciwnika. Najlepszą psychologią są pewne rzuty.