Steeldarts vs. e-darts: de verschillen
Categorie: Wissen

Steeldarts en e-darts (softdarts) verschillen vooral in bord, punten, pijlgewicht en het tellen: bij steeldarts vliegen metalen punten in een sisalbord en tel je zelf, bij e-darts raken kunststof punten een elektronische automaat die automatisch telt. De afmetingen zijn tegenwoordig grotendeels identiek – alleen enkele bonden zoals de DSAB spelen bij e-darts nog op 2,44 m.
Eckdaten
- Max. dartgewicht steeldart: 50 g
- Max. dartgewicht softdart: 18 g
- Afstand tot het bord: 2,37 m
- Hoogte Bull's Eye: 1,73 m
- Bordmateriaal: Sisal vs. kunststof
- Puntmateriaal: Staal vs. kunststof
- Hoogste enkele treffer: 60 punten
- PDC opgericht: 1992
Het basisverschil: bord en punten
Het belangrijkste verschil zit in het materiaal. Bij steeldarts is het bord van sisalvezels gemaakt – eenvoudigere modellen zijn van kurk of papier – en gooi je met pijlen met een stalen punt. Bij softdarts, ook wel e-darts of automatendarts genoemd, is het bord oftewel de automaat van kunststof met gaatjes, en zijn ook de punten van de pijlen van kunststof. Daardoor is ook de slijtage anders: bij e-darts breken er steeds weer plastic punten af die vervangen moeten worden. Bij steeldarts moet daarentegen het dartbord meestal na een paar jaar vervangen worden, en een afgebroken stalen punt kan zelfs de aanschaf van een compleet nieuwe set pijlen betekenen. In principe kun je het materiaal ook mengen: voor softdarts bestaan er opschroefbare stalen punten, zogenaamde conversion points. Stalen punten horen overigens niet spits te zijn maar afgerond – dat spaart het board en de pijlen blijven stabieler in het bord steken.
Pijlgewicht en lengte: 50 gram tegen 18 gram
Qua regels scheidt vooral het toegestane pijlgewicht de beide varianten. Steeldarts mogen tot 50 gram wegen en tot 30,5 centimeter lang zijn. Bij softdarts ligt de gewichtsgrens bij de meeste bonden en automaten meestal op 18 gram en mag de totale lengte niet meer dan 16,8 centimeter bedragen – bij sommige automaten en bonden is die grens inmiddels iets verhoogd. De achtergrond van de beperking is technisch: zware pijlen en harde worpen zouden de matrix van de automaat beschadigen. Wie dus met pijlen van 20 gram of meer speelt, kan qua regels praktisch alleen steeldarts spelen – een veelvoorkomende reden waarom e-darters vroeg of laat naar de steelvariant overstappen. Andersom is de bovengrens van 50 gram bij steeldarts eerder theoretisch: in de praktijk liggen gangbare pijlen ongeveer tussen 16 en 26 gram. Ook het materiaal van de barrel speelt een rol. Er wordt onderscheid gemaakt tussen brass (messing), tungsten (wolfraam) en nikkel. Hoe hoger het wolfraamaandeel, hoe dunner de barrel bij hetzelfde gewicht gemaakt kan worden – dat maakt een strakkere groepering op het board mogelijk.
Tellen: uit het hoofd of op het display
Bij steeldarts telt een Scorer de punten bij elkaar op en bepaalt hij de reststand; ook de spelers zelf moeten goed kunnen rekenen om te beslissen op welk vak ze als volgende mikken. Bij e-darts neemt de automaat het aftellen volledig over en toont hij de reststand op het display. Steeldarts is daardoor geestelijk veeleisender en traint op den duur het hoofdrekenen – wil je ontspannen in het café spelen, dan ben je met de automaat beter af. Bepalend is bovendien wanneer een treffer telt. Bij steeldarts moet de pijl tot het omroepen van de score in het bord blijven steken; valt hij er eerder uit, dan telt de worp voor nul punten. Bij e-darts telt de automaat de punten zodra de punt het board raakt – ook als de pijl er daarna weer uit glijdt. Dat verandert het spel tactisch: bij steeldarts kan een al stekende pijl ruimte blokkeren, zodat spelers bijvoorbeeld van de Triple 20 uitwijken naar de Triple 19. Bij softdarts kun je daarentegen in principe op de stekende pijlen mikken, omdat de gatengeleiding elke pijl weer recht zet.
Maten en afmetingen: tegenwoordig bijna identiek
Qua afmetingen zijn beide varianten inmiddels grotendeels gelijk. De horizontale afstand van de werplijn (Oche) tot het bord bedraagt 2,37 meter – bij softdarts gold tot eind 2015 officieel 2,44 meter. De grootste Duitse e-dartsbond, de DSAB, speelt nog steeds op 2,44 meter, terwijl vrijwel alle andere e-dartsbonden in Duitsland en internationaal zijn teruggekeerd naar 2,37 meter; ook het EDU-Europees kampioenschap werd op 2,37 meter gespeeld. Een klein verschil blijft er bij de hoogte: het middelpunt van het dartbord hangt 1,73 meter boven de vloer, volgens opgave van de Deutscher Sportautomatenbund (DSAB) is dat bij softdarts 1,72 meter. Bij Löwen-automaten ligt de Bullseye dienovereenkomstig op 1,72 meter in plaats van 1,73 meter. Aan het bord zelf verandert niets: 20 sectoren met de waarden 1 tot en met 20, plus de groene Single Bull met 25 en de rode Bull's Eye met 50 punten. De smalle binnenring (Triple) verdrievoudigt, de buitenste (Double) verdubbelt de waarde – de hoogste enkele treffer is daarmee de Triple 20 met 60 punten, niet de Bull's Eye.
Speelomgeving, kosten en bonden
E-dartsautomaten staan meestal in horecazaken en cafés, omdat exploitanten en kroegbazen meeverdienen aan de muntinworp – e-darts is daardoor overal beschikbaar, maar kost per spel inworpgeld. Het gebruik van een steeldartsopstelling is in de regel gratis, maar bij steeldarts zijn er in Duitsland regionaal duidelijk grotere gaten. Ook het geluid verschilt: de automaat bevestigt treffers akoestisch, terwijl er bij amateursteeldarts meer waarde wordt gehecht aan rust en concentratie. Qua aanschafkosten is e-darts goedkoper: na de eerste aanschaf komen er behalve plastic punten nauwelijks kosten bij. Vanwege de kunststof punten geldt softdarts bovendien als veiliger en is het daarmee de voor de hand liggende keuze voor huishoudens met kinderen en voor feestspelers. Steeldarts vereist vanwege de scherpe pijlen meer ruimte en oplettendheid. Beide varianten zijn in eigen structuren georganiseerd. Bij de World Darts Federation (WDF) zijn meer dan 60 landen aangesloten; de in 1992 door 16 profspelers in Engeland opgerichte Professional Darts Corporation (PDC) is een zuivere profcompetitie, in het Duitstalige gebied sinds 2006 vertegenwoordigd door PDC Europe. In het softdarts zijn onder meer de Deutsche Elektronik Dart Sport Vereinigung (DEDSV), de Deutscher Sportautomatenbund (DSAB) en de Deutscher Dart Sportverband (DDSV) actief.
Wat past beter bij jou?
Voor beginners, kinderen en feestspelers is softdarts de pragmatische keuze: veilige kunststof punten, automatisch tellen en veel spelmodi zoals Cricket of 301 verlagen de drempel flink. Het nadeel: de borden hebben stroom of batterijen nodig, en de plastic punten breken. Steeldarts biedt daarentegen echt profgevoel zonder stroomvoorziening, een lange levensduur van borden en pijlen en de directe terugkoppeling van stekende pijlen – ideaal om de werptechniek te leren en voor iedereen die in een club, op toernooien of “zoals bij het WK” wil spelen. Ook de prijzengelden zijn bij steeldarts inmiddels duidelijk hoger dan bij de elektronische variant, omdat stijgende deelnemersaantallen hogere start- en prijzengelden met zich meebrengen. Wie niet kan kiezen, hoeft dat helemaal niet: wie kan darten, kan in principe allebei. Duitse topspelers komen in beide gebieden uit – de overstap vraagt, afhankelijk van gewichtsverschil, werpstijl en routine, alleen wat gewenning.
Häufige Fragen
Wat is het belangrijkste verschil tussen steeldarts en e-darts?
Steeldarts worden met stalen punten op een sisalbord gegooid en je telt zelf. E-darts (softdarts) worden met kunststof punten op een elektronische automaat van kunststof gegooid, die de punten automatisch telt.
Hoe zwaar mogen steeldarts en softdarts zijn?
Steeldarts mogen maximaal 50 gram wegen en tot 30,5 cm lang zijn. Softdarts blijven meestal onder 18 gram en 16,8 cm lengte om de matrix van de automaat te sparen – sommige automaten en bonden hebben de grens inmiddels iets verhoogd.
Is de afstand tot het bord bij e-darts anders?
Tegenwoordig meestal niet meer. De afstand is 2,37 m; in het softdart gold tot eind 2015 officieel 2,44 m. De DSAB speelt nog steeds op 2,44 m, de meeste andere e-dartbonden zijn terug naar 2,37 m. De hoogte van de Bullseye is 1,73 m, in het softdart volgens de DSAB 1,72 m.
Telt een pijl die uit het board valt?
Bij steeldart niet – de dart moet blijven steken tot de score is omgeroepen, anders telt de worp nul punten. Bij e-dart telt de automaat zodra de punt het bord raakt, ook als de dart er daarna uitvalt.
Wat is geschikter voor beginners?
Voor beginners, kinderen en feestspelers is softdart door de veilige kunststof punten en het automatische tellen meestal de makkelijkere start. Wil je de techniek netjes leren, in een club spelen of aan toernooien meedoen, dan zit je bij steeldart beter.
Kun je allebei spelen?
Ja. Wie kan darten, kan in principe beide varianten spelen – Duitse topspelers komen in beide uit. Je moet alleen omschakelen naar het andere dartgewicht, wat de ene speler makkelijker afgaat dan de andere.